modele

Informacje o modelach jakości powietrza i rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w atmosferze, umieszczone na tej stronie, są związane głównie z modelami wykorzystywanymi w naszym zespole i nie stanowią systematycznego przeglądu. Wyboru tego nie można też traktować jako sugestii czy zaleceń odnośnie doboru modeli i ich użycia. Zalecenia takie, w odniesieniu do modelowania jakości powietrza w systemie gospodarki jakością powietrza, można znaleźć w dokumencie "Wskazówki metodyczne dotyczące modelowania matematycznego w systemie zarządzania jakością powietrza", zaś w odniesieniu do procedury pozwoleniowej - w tekście Rozporządzenia MŚ z 5 grudnia 2002 w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz.U.2003.1.12).

Uwadze osób, interesujących się problematyką modelowania, polecamy przede wszystkim:

• katalog modeli prowadzony na zlecenie Europejskiej Agencji Środowiska
• serwis SCRAM, prowadzony przez Agencję Ochrony Środowiska USA (Environmental Protection Agency)
• bazę danych o modelach, utworzoną w ramach akcji COST 728 i 732

Modelowanie jakości powietrza stanowi obecnie zadanie, realizowane - w zależności od skali przestrzennej i problemu - przez mniej lub bardziej złożony system modelowania. W skład takiego systemu wchodzą zwykle:

• Inwentaryzacja emisji, obecnie często łączona z modelem emisji, prognozami bądź projekcjami. W najprostszej sytuacji mamy do czynienia z określenie parametrów emisji z pojedynczego źródła
• Model meteorologiczny, powiązany z systemem przetwarzania, analizy i asymilacji danych meteorologicznych
• Model transportu i przemian zanieczyszczeń w atmosferze

Do systemu tego dołącza się czasami metody rachunkowe służące ocenie skutków skażenia powietrza albo ryzyka związanego ze skutkami uwolnień do atmosfery substancji toksycznych. Prowadzone są prace nad włączaniem technik asymilacji danych pomiarowych, analogicznych do stosowanych obecnie w modelach meteorologicznych, do modeli jakości powietrza.

Poniżej umieszczono informacje nt. kilku wybranych modeli.

MC2-AQ

System modeli numerycznych, złożony z mezoskalowego, niehydrostatycznego modelu meteorologicznego MC2 oraz trójwymiarowego, eulerowskiego modelu przemian chemicznych i fotochemicznych w zanieczyszczonych obszarach dolnej troposfery. System działa w wielu skalach przestrzennych, od lokalnej po skalę rejonu aglomeracji.

Model MC2 opracowany został w Kanadzie, przez konsorcjum uniwersytetów i instytutów badawczych. Obecnie jest dostępny jako "model środowiskowy" przez COmmunity for Mesoscale Modeling (COMM), działające przy ośrodku badawczym kanadyjskiej służby meteorologicznej, Recherche en Prevision Numerique.

Moduł fotochemiczny opracowany został na bazie modelu ADOM-2 przez zespół naukowców z York University w Toronto pod kierownictwem prof. McConnella. Obecnie, jest on rozwijany m.in. w ramach projektu MAQNet.

MM5

Jeden z najpopularniejszych obecnie na świecie modeli meteorologicznych o otwartym kodzie źródłowym, chętnie wykorzystywany do zasilania danymi meteorologicznymi systemów modelowania jakości powietrza. Opracowany w Pennsylvania State University i National Center for Atmospheric Research.

http://www.mmm.ucar.edu/mm5/mm5-home.html

WRF

Rozwijany wspólnie przez liczny zespół naukowców (główny ciężar prac spoczywa na instytutach i uczelniach amerykańskich) model meteorologiczny, który skupia dorobek i zalety wielu wcześniej opracowanych modeli, m.in. MM5. Lista zaangażowanych instytucji obejmuje m.in. National Center for Atmospheric Research (NCAR), the National Oceanic and Atmospheric Administration (the National Centers for Environmental Prediction (NCEP) and the Forecast Systems Laboratory (FSL), the Air Force Weather Agency (AFWA), the Naval Research Laboratory, Oklahoma University, and the Federal Aviation Administration (FAA).

http://www.wrf-model.org

Models-3/CMAQ (Community Multiscale Air Quality Modeling System)

CMAQ

Community Modeling and Analysis System (CMAS)

AERMOD

Gaussowski model smugi, opisujący transport zanieczyszczeń w atmosferze na niewielkie odległości, z sekwencyjnym prztwarzaniem danych meteorologicznych. Model ten jest przygotowywany jako przyszły podstawowy model procedury pozwoleniowej w USA. Przydatny w skali lokalnej.

• Strona sieciowa EPA SCRAM - AERMOD
• Sformułowanie modelu AERMET/AERMOD - Kopia lokalna
• Dokumentacja programu AERMAP (User Guide) - Kopia lokalna
• Dokumentacja programu AERMET (User Guide) - Kopia lokalna   Dodatek
• Dokumentacja programu AERMOD (User Guide) - Kopia lokalna

CALPUFF

Lagranżowski model obłoków, opisujący transport zanieczyszczeń w atmosferze na małe i średnie odległości. Zalecany przez EPA do ocen oddziaływania odległych źródeł zanieczyszczeń na środowisko atmosferyczne.

• Strona sieciowa Earth Tech - CALPUFF
• Dokumentacja programu CALMET - Kopia lokalna
• Dokumentacja programu CALPUFF - Kopia lokalna

Uwaga: Lokalnie przechowywane kopie dokumentacji, które udostępniamy tu jako materiał podręczny, nie są automatycznie aktualizowane. W celu upewnienia się co do aktualności tych materiałów, zalecamy pobranie ich z serwerów źródłowych